Archive for Marzec, 2014

Dwa typy jąkania

Mniej więcej jeden człowiek na stu należy do jąkałów, wśród nich byli Nevil Shute, Somerset Maugham, Aneurin Bevan, król Jerzy VI i Arnold Bennet. Istnieją próby rozróżnienia dwu typów jąkania się, jeden zależy od wahania się i jest częstszy w Wielkiej Brytanii, drugi charakteryzuje się powtarzaniem i występuje częściej w USA, na ogół jednak nie przywiązuje się wagi do tych różnic.

Read the rest of this entry »

Zmiany w starości

Zmiany w starości. „Obawiaj się starości, gdyż nie przychodzi ona sama”, mówił Platon. To z pewnością prawda, u starych ludzi stwierdza się bardzo wiele zmian. Stają się niżsi o 2 cm, włosy na głowie przerzedzają się, a pojawiają się w obfitości w nosie i uszach. Nieosłonięta skóra staje się sucha i pomarszczona i mogą pojawiać się plamiste przebarwienia .Na tułowiu występują często ciemne brodawki, a na brzuchu, jeszcze częściej, drobne, czerwone punkciki. Pojawia się drżenie kończyn, czasem szczęki dolnej i głowy, chód może zmienić się w powłóczenie nogami. Dłonie, a szczególnie stopy stają się chłodne.

Read the rest of this entry »

Rzeczywiste potrzeby

Można pozwolić sobie na trzy uogólnienia. Po pierwsze, naukowe oceny zapotrzebowania kalorycznego człowieka w ciągu ostatnich dziesięcioleci ulegają obniżeniu, nasze potrzeby były dawniej obliczane zbyt wysoko. Po drugie, światowa produkcja żywności z pewnością nie dotrzymuje kroku wzrostowi populacji świata. Po trzecie, wiele ludzi będzie na pewno nadal powtarzać, że dwie trzecie ludności świata cierpi na głód lub niedożywienie.

Read the rest of this entry »

Astygmatyzm

Astygmatyzm. Ognisko dla promieni w płaszczyźnie poziomej nie pokrywa się z ogniskiem dla promieni w płaszczyźnie pionowej. Zwykle następstwo zniekształconej krzywizny rogówki.

Podobno Neron patrzał przez szmaragd, aby powiększyć obraz przedmiotów okulary w nowoczesnym znaczeniu pojawiają się na obrazach z XIV stulecia, a miały zostać wynalezione przez pewnego mnicha z Pizy w r. 1299. Od tego czasu ofiary trzech głównych wad ostrości mają szanse lepszego widzenia przez okulary, choć wbrew rozpowszechnionemu przekonaniu rzadko zapobiega to pogorszeniu się wzroku. W rzeczywistości, zwłaszcza u dalekowidzów, pacjent może się stawać coraz bardziej zależny od nich.

Read the rest of this entry »

Najmłodsi i starzy ludzie najgorzej znoszą przegrzanie

Jak można oczekiwać, najmłodsi i starzy ludzie najgorzej znoszą przegrzanie, zaś główną przyczyną tego stanu rzeczy u pierwszych jest wrażliwość na odwodnienie, u drugich osłabienie serca. W normalnych warunkach zakres temperatury odpowiedniej dla ciała ludzkiego zamyka się w przedziale około 1,5°C, zakres ten można zwiększyć bez niepokoju najwyżej do 8°C. Poniżej 32°C (jeśli nie wcześniej) potrzeba opieki lekarskiej jest bardzo pilna, powyżej 40,5°C (jeśli nie wcześniej) potrzeba opieki jest jeszcze pilniejsza, a więc przedział jest niewielki. Jest on jednak rozciągliwy – od 18°C, jak we wspomnianym przypadku zamarzniętego szwedzkiego chłopca, do maksimum 44°Ć w krańcowych przypadkach udaru cieplnego odpowiada to różnicy 25°C (albo różnicy pomiędzy korzystaniem z jazdy na łyżwach i kąpieli w tym samym jeziorze).

Read the rest of this entry »

Ziewanie i chlapanie

Dzisiejsze trudności nie wstrzymują wysiłków naukowych, na przykład niedawno dr łan Oswald z uniwersytetu w Edynburgu podejrzewając, że zaburzenia biochemiczne zwiększają potrzebę snu, zdecydował się na sprowokowanie ich za pomocą tryptofa- nu, aminokwasu będącego niezbędnym dla życia człowieka składnikiem diety. Ochotnicy, którzy poddali się doświadczeniu, otrzymali dodatkowo dużą dawkę tego związku tuż przed udaniem się na spoczynek i w rezultacie u niektórych z nich marzenia senne rozpoczęły się niezwykle wcześnie. Praca ta jest interesująca, gdyż prowadzi, być może, do wyjaśnienia biochemicznych podstaw snu, a to z kolei do zrozumienia, dlaczego człowiek przez V3 każdej doby pogrąża się w cyklicznych głębinach snu.

Read the rest of this entry »

Skóra właściwa

Skóra właściwa leży pod ofiarnym naskórkiem i widać ją tylko po skaleczeniu. Zawiera nerwy i naczynia krwionośne, toteż nawet drobne zranienie powoduje ból i krwawienie. Skóra zawiera także komórki tłuszczowe, korzenie włosów, mięśnie prostujące dla każdego włosa, gruczoły potowe, gruczoły łojowe i wiele luźnej tkanki łącznej. Kobieta ma tyle samo cebulek włosowych co mężczyzna, chociaż nie rzuca się to tak w oczy, a każdy człowiek ma ich mniej więcej tyle, ile jego znacznie obficiej obrośnięci krewni wśród naczelnych, jak szympans i goryl. Melanocyty, czyli komórki wytwarzające barwnik, są rozrzucone z jednakową gęstością w skórze ludzi białych i czarnych, różnice w barwie skóry pomiędzy nimi polegają raczej na większej zdolności produkcyjnej każdej komórki barwnikowej niż na różnicach w ilości.

Read the rest of this entry »

Czy hibernacja jest możliwa u człowieka?

Czy hibernacja jest możliwa u człowieka? W czasie sympozjum na temat „Naturalna Hibernacja u Ssaków” w Toronto w r. 1965 dr A. W. Dawe z Urzędu Badawczego Marynarki USA oświadczył, że jest ona możliwa do osiągnięcia w „dającej się przewidzieć przyszłości”. Program badania przestrzeni kosmicznej dodaje bodźca tego rodzaju badaniom, gdyż podróże kosmiczne, dalsze niż ku naszym najbliższym sąsiadom planetarnym, będą przedsięwzięciami długotrwałymi i nużącymi. Zawieszenie procesów życiowych mogłoby nie tylko zmniejszyć znużenie, lecz także, w przypadkach dalekich wypraw, zapobiec wymieraniu załogi z powodu starości przed osiągnięciem celu.

Read the rest of this entry »

Kodowanie

Kodowanie. Najpierw nieco o rozmiarach problemu. Nowoczesny szpieg używa podobno mikropunktów dla przekazywania informacji, zdjęcie jakiegoś dokumentu zostaje pomniejszone do wielkości przecinka lub wykrzyknika, a później ten mały obrazek po odpowiednim powiększeniu odkrywa swe sekrety. Taka wymyślna metoda jest jednak niczym w porównaniu z miniaturową skalą kodu genetycznego, gdyż w każdej komórce jest około 6 bilionowych (0, 000 000 000 006) grama DNA. Na świecie żyje obecnie

Read the rest of this entry »

Okres pokwitania

Okres pokwitania wykazuje u chłopców chyba jeszcze większą zmienność niż u dziewcząt, w każdej grupie chłopców pomiędzy trzynastym a czternastym rokiem życia znaleźć można całkiem dojrzałych płciowo i prawie całkiem niedojrzałych. Taka nierówność staje się często przyczyną poczucia mniejszej wartości czy nienormalności. Na przykład rozwój członka zaczyna się zwykle w wieku lat trzynastu i trwa około 2 lata, lecz może rozpocząć się tak w jedenastym, jak i po czternastym roku, a skończyć się tak w trzynastym i pół, jak i w siedemnastym roku życia, a więc niektórzy są już całkiem dojrzali, podczas gdy inni jeszcze nie rozpoczęli dojrzewać. Pierwszym objawem pokwitania jest przeważnie przyspieszenie wzrostu jąder, rozpoczynają one swój szybki rozwój zwykle około dwunastego, a kończą około szesnastego roku życia, choć początek może rozpocząć się u niektórych w wieku dziesięciu lat, a u innych zakończenie procesu następuje w wieku lat osiemnastu. Pojawienie się uwłosienia łonowego wypada pomiędzy dziesiątym a piętnastym rokiem, zaś ukończenie jego rozwoju pomiędzy czternastym a osiemnastym rokiem życia. Uwłosienie pach pojawia się na ogół w parę lat po wystąpieniu łonowego, ale czasami kolejność może być odwrotna.

Read the rest of this entry »

Koncepcja hodowli

Koncepcja hodowli jest starsza niż historia człowieka. Pierwszym był zapewne jakiś nie opiewany przez nikogo bohater, który wybrał najokazalsze gatunki traw, rozpoczął ich hodowlę i w ten sposób stworzył sztucznie zboża odpowiednie dla człowieka i jego kiełkującego rolnictwa znacznie później, ale na długo zanim biologowie mieli coś do powiedzenia w sprawie teorii hodowli, praktyczna genetyka stała na wysokim poziomie, przekonywającym świadectwem przemyślności człowieka jest jednojęzyczny, lecz wielokształtny świat psów. Porównajcie również dzikie kucyki lub dawnego europejskiego konia Przewal- skiego (obecnie spotykanego głównie w ogrodach zoologicznych, od czasu do czasu na wolności w Azji) ze zwycięzcą Derby lub z ogierem Shire (duże, ciężkie konie pociągowe – przyp. tłum.). Pierwotne brytyjskie owce Soay, spotykane obecnie tylko w St. Kilda, dają 700 g wełny, a owce hodowane w celu otrzymania runa dają około 12,5 kg średniowieczny rolnik uzyskiwał ok.

Read the rest of this entry »

Oto garść ogólnych informacji na ten temat

Oto garść ogólnych informacji na ten temat: bliźnięta zaczynają mówić później niż dzieci pojedyncze, dziewczęta wcześniej niż chłopcy, tata jest przeważnie prędzej wymawiane niż mama, nie ze względu na większe przywiązanie do ojca, ale ze względu na łatwość wymówienia dźwięku f dzieci używają znacznie więcej samogłosek niż spółgłosek (u dorosłych na jedną samogłoskę przypada 1,4 spółgłosek) pierwsze samogłoski dziecka to samogłoski wytwarzane przez dorosłych w przedniej części jamy ustnej, a pierwsze spółgłoski to spółgłoski formowane w tylnej części jamy ustnej dzieci uczą się mówić z różną szybkością – zależy to od otoczenia. Według G. A. Millera najwcześniej zaczyna mówić dziewczynka niewidoma, córka bogatych rodziców. Najwolniej mówi dziecko z upośledzonym słuchem, należące do pary bliźniąt w licznej i ubogiej rodzinie, w której rodzice posługują się dwoma lub trzema językami. Choć ogólnego znaczenia można się domyślić – paplanie dziecka nie jest zrozumiałe w 100% nawet dla rodziców (chyba i dla samego dziecka), duża część pozostaje niezrozumiała nawet, kiedy dziecko zacznie mówić. D. McCarthy sądzi, że u 18-miesięcznego dziecka można zrozumieć 26’% mowy, 67% u dwuletniego, 89% u 2 i V2-letniego, 93% u 3-letniego, 99% u 3 i V2-letniego. Dziecko z obustronną głuchotą może nauczyć się mówić wyłącznie za pomocą specjalnych ćwiczeń, dziecko z obustronną częściową głuchotą może nauczyć się wymawiać dźwięki, których wymawianie jest widoczne u innych, jak np. b, f, ł – ale nie g, 1, r.

Read the rest of this entry »

Ciąża pozamaciczna

Ciąża pozamaciczna. Zanim zajmiemy się losami zarodków szczęśliwie zagnieżdżonych w normalny sposób w macicy, chciałbym zrobić dygresję o tych znacznie mniej szczęśliwych, ulokowanych w najdziwniejszych miejscach, o ciążach ektopicznych. Zdarzają się one w jajowodach (najczęściej), u dołu w obrębie szyjki macicy (bardzo rzadko), na powierzchni samego jajnika lub nawet w obrębie jamy brzusznej, przyczepione po prostu do jakiegoś narządu, jak np. jelito grube.

Read the rest of this entry »

Włosy

Włosy. Włosy rozwijają się z naskórka, ale później zagłębiają się w obręb skóry właściwej. Korzeniem włosa jest zgrubienie zwane cebulką włosową, a pochewka obejmująca każdy włos nazywa się mieszkiem włosowym. Do każdego włosa przyczepia się mięsień, którego działanie manifestuje się w postaci gęsiej skórki. Mieszki włosowe tworzą się stopniowo pomiędzy drugim a piątym miesiącem życia płodowego, ilość ich jest podobna u wszystkich ras i u obu płci. U każdego człowieka występują kolejno trzy typy uwłosienia: lanugo, vellus i włosy ostateczne.

Read the rest of this entry »

Choć pierwsza miesiączka

Według niektórych obniżenie wieku pokwitania może być tylko pozorne. Obniżenie przeciętnej daty może być skutkiem zniknięcia znacznego opóźnienia dojrzewania u wielu dziewcząt, powodowanego chorobami lub krańcowym niedożywieniem tak więc obniżenie średniego wieku menaiche (pierwszej miesiączki) byłoby związane z usunięciem przyczyn opóźnienia dzięki lepszym warunkom życia i opiece lekarskiej. Pomimo tej argumentacji, dającej się zastosować z równym powodzeniem w wielu innych opracowaniach statystycznych, powszechne jest przekonanie o obniżaniu się, i to ze stałą prędkością, wieku dojrzewania. Pewien entuzjasta ekstrapolacji obliczył kiedyś, biorąc za podstawę współczesną szybkość zmian, że Julia mogłaby spodziewać się pierwszej miesiączki w parę lat po skończeniu 20 lat, czyli w około 10 lat po swej nieszczęśliwej miłości do Romea. Współ-czesna szybkość zmian jest z pewnością wyjątkowa. Spotkać można nawet opinie, według których obecne cofanie się wieku pokwitania jest po prostu powrotem do sytuacji, jaka istniała, zanim rewolucja przemysłowa i nędzna urbanizacja sprowadziły przerażające warunki życia. Jak dotąd nie ma oznak pozwalających oczekiwać zmniejszenia się tendencji coraz wcześniejszego dojrzewania, nie mówiąc o zatrzymaniu jej. Niemniej, jak twierdzi prof. J. M. Tanner, „zdrowy rozsądek dyktuje zatrzymanie w przewidywanej przyszłości”.

Read the rest of this entry »