Archive for the ‘Człowiek’ Category

Włosy

Włosy. Włosy rozwijają się z naskórka, ale później zagłębiają się w obręb skóry właściwej. Korzeniem włosa jest zgrubienie zwane cebulką włosową, a pochewka obejmująca każdy włos nazywa się mieszkiem włosowym. Do każdego włosa przyczepia się mięsień, którego działanie manifestuje się w postaci gęsiej skórki. Mieszki włosowe tworzą się stopniowo pomiędzy drugim a piątym miesiącem życia płodowego, ilość ich jest podobna u wszystkich ras i u obu płci. U każdego człowieka występują kolejno trzy typy uwłosienia: lanugo, vellus i włosy ostateczne.

Read the rest of this entry »

Choć pierwsza miesiączka

Według niektórych obniżenie wieku pokwitania może być tylko pozorne. Obniżenie przeciętnej daty może być skutkiem zniknięcia znacznego opóźnienia dojrzewania u wielu dziewcząt, powodowanego chorobami lub krańcowym niedożywieniem tak więc obniżenie średniego wieku menaiche (pierwszej miesiączki) byłoby związane z usunięciem przyczyn opóźnienia dzięki lepszym warunkom życia i opiece lekarskiej. Pomimo tej argumentacji, dającej się zastosować z równym powodzeniem w wielu innych opracowaniach statystycznych, powszechne jest przekonanie o obniżaniu się, i to ze stałą prędkością, wieku dojrzewania. Pewien entuzjasta ekstrapolacji obliczył kiedyś, biorąc za podstawę współczesną szybkość zmian, że Julia mogłaby spodziewać się pierwszej miesiączki w parę lat po skończeniu 20 lat, czyli w około 10 lat po swej nieszczęśliwej miłości do Romea. Współ-czesna szybkość zmian jest z pewnością wyjątkowa. Spotkać można nawet opinie, według których obecne cofanie się wieku pokwitania jest po prostu powrotem do sytuacji, jaka istniała, zanim rewolucja przemysłowa i nędzna urbanizacja sprowadziły przerażające warunki życia. Jak dotąd nie ma oznak pozwalających oczekiwać zmniejszenia się tendencji coraz wcześniejszego dojrzewania, nie mówiąc o zatrzymaniu jej. Niemniej, jak twierdzi prof. J. M. Tanner, „zdrowy rozsądek dyktuje zatrzymanie w przewidywanej przyszłości”.

Read the rest of this entry »

Sam fakt zdarzania się samobójstw poniżej 14 roku życia

Sam fakt zdarzania się samobójstw poniżej 14 roku życia jest tak niepokojący, że stosunkowo niewielka ich liczba nie może być wielką pociechą. Na 400 samobójstw w USA tylko jedno popełnia dziecko poniżej 14 lat, co mimo wszystko oznacza 50 przypadków rocznie większość to dzieci w pobliżu czternastego roku życia, ale około dwu samobójstw popełniają dzieci pomiędzy 5 a 9 rokiem życia. I tutaj stosunek płci męskiej jest zachowany 3/4 dzieci – samobójców stanowią chłopcy. W Stanach Zjednoczonych dzieci najczęściej pozbawiają się życia za pomocą broni palnej, na drugim miejscu jest powieszenie, na trzecim wypicie żrącego płynu. Duży odsetek zamachów samobójczych wśród młodzieży kończy się niepowodzeniem. Brak jest porównywalnych angielskich danych dotyczących samobójstw wśród małych dzieci.

Read the rest of this entry »

Gdzie znajdują się tłuszcze?

W r. 1961 American Heart Association ogłosiło: „Nie ma pewnych dowodów, że zmiana zawartości tłuszczu w diecie zapobiega chorobie wieńcowej…” W r. 1965 to samo towarzystwo zmieniło zdanie. „Stwardnienie naczyń może powstać jako rezultat diety obfitej w tłuszcze” i zaleciło zwiększenie spożycia olejów roślinnych oraz zmniejszenie ilości pokarmów i tłuszczów bogatych w cholesterol. Na parę miesięcy przedtem pewien profesor dietetyki w Kalifornii stwierdził, że opieranie się wyłącznie na olejach roślinnych znacznie przyspieszy proces starzenia się, zaś National Academy of Sciences opracowała w r. 1966 doniesienie nie zalecające powszechnego ograniczenia spożycia tłuszczów: „Drastyczne ograniczenie… zmieni przemianę materii ciała w spo- sób trudny do przewidzenia, być może niekorzystny”. Nic dziwnego, nie można wypowiedzieć się w sposób jasny i zdecydowany w tak skomplikowanym i mało poznanym przedmiocie, jak trawienie nienasyconych kwasów tłuszczowych, trójglicerydów i wszystkich innych, oraz w równie zawiłym zagadnieniu zwyrodnienia naczyń tętniczych. Reasumując, zła opinia cholesterolu pod koniec ubiegłego dziesięciolecia uległa ostatnio poprawie oleje roślinne zaczęły być modne w tym samym czasie i nadal są w modzie, ale dyskusja na ten temat trwa nadal.

Read the rest of this entry »

Jama macicy

Jeszcze później następuje implantacja u innych zwierząt, jak małpa makak (10 dzień), kot (14 dzień) i większość kopytnych (nawet później).

Jama macicy, na razie bardzo mała w porównaniu do wymiarów pod koniec ciąży, wypełniona jest płynem zawierającym sól i cukier. Przypuszczalnie jest on źródłem pierwszego pożywienia dla wzrastającego zarodka. Kiedy dochodzi do zagnieżdżenia i zarodek zatapia się w specjalnie przygotowaną warstwę ściany macicy – może rozpocząć się organizowanie przyszłego odżywiania poprzez łożysko. Utrata tej właśnie warstwy jest istotą menstruacji, tego comiesięcznego „przekleństwa”. (Nawiasem mówiąc, przekleństwo to nazywano dawniej błogosławieństwem. Oznaczało to dalsze 4 tygodnie łaski – że się nie jest w ciąży. Nie udało mi się ustalić, kiedy poglądy uległy zmianie).

Read the rest of this entry »

Ból

Ból, wrażenie urazu, system ostrzegający o istniejącym uszkodzeniu ma swe dobre i złe strony. Z jednej strony powstaje czasami, kiedy nie ma uszkodzenia, z drugiej – jego brak może pozbawić ostrzeżenia np. o śmiercionośnym nowotworze. Zdarzają się także bardzo rzadkie wrodzone przypadki braku bólu i ci nieliczni nie odczuwają bólu zębów, ale i nie są uprzedzani o psuciu się zębów. Użyteczność bólu jest również ograniczona przez brak odpowiedniej informacji co do ciężkości czy rozległości uszkodzenia: ukłucie szpilką powoduje paradoksalnie duży ból, ból głowy może być następstwem uśzkodzenia fizycznego lub też nie.

Read the rest of this entry »

Zbieżność

Zbieżność jest to zdolność zwracania oczu ku środkowi, zmniej-szająca się z wiekiem. Dziecko może zbliżyć do siebie oboje oczu w stopniu pozwalającym mu na oglądanie przedmiotów z odległości ok. 7 cm, przedmioty znajdujące się bliżej dają podwójny obraz. Według Duke-Eldera w wieku trzydziestu kilku lat zbieżność wynosi około 14 cm, a wkrótce po ukończeniu 40 lat oraz po ęsiągnięciu wieku starczego mogą występować okresy szybkiego pogorszenia się zbieżności.

Read the rest of this entry »

Nie pracujące serce i tkanki

W każdym razie nie w warunkach naturalnych, ale od ostatniej wojny dokonano znacznych postępów w sztucznym wywoływaniu stanu oziębienia. W książce The Conquest of Pain (Walka z bólem) Ronald Woolmer w ten sposób opisuje operację przy zastosowaniu głębokiej hipotermii. „Pacjentka była kobietą w wieku trzydziestu kilku lat. Twarz jej była blada bladością śmierci, skóra nawet chłodniejsza niż u osoby zmarłej, oczy szkliste, o rozszerzonych źrenicach. Nie stwierdzało się żadnych oznak oddychania, nie było słychać bicia serca, nie można było zmierzyć ciśnienia krwi w naczyniach krwionośnych. Ten stan rzeczy trwał przez 40 minut i w tym okresie wszystkie objawy wskazywały na to, że pacjentka nie żyje”.

Read the rest of this entry »

Pierwsze zęby mleczne

Pierwsze zęby mleczne, które zostają zastąpione przez stałe, to siekacze – w siódmym lub ósmym roku życia, potem przedtrzonowe, a w dwunastym roku życia kły. Pierwsze stałe zęby trzonowe zjawiają się w 6 roku, a drugie trzonowe dopiero w 13. Trzecie trzonowe, tzw. zęby mądrości, są bardzo zmienne, mogą wystąpić w 17 roku, w 25, czasem nie wyrzynają się wcale. Pojawianie się wszystkich zębów podlega dużym wahaniom: pierwszy komplet 20 zębów mlecznych jest gotowy po niespełna dwu latach, drugi składający się z 32 zębów stałych wymaga co najmniej 6 razy tyle czasu, licząc od pojawienia się pierwszego do ostatniego zęba.

Read the rest of this entry »

Pomiędzy tłuszczami zwierzęcymi i roślinnym

Wymienność utrudnia określenie dietetycznego zapotrzebowania na tłuszcze. Niektóre ssaki utrzymują się przy życiu mimo zjadania niezwykle małych ilości tłuszczu, zaś człowiek jako gatunek zwraca uwagę, gdyż może jeść bardzo wiele i bardzo mało tłuszczu. Przeciętne spożycie tłuszczu w Wielkiej Brytanii na osobę wynosi 112 g na dobę. Kikuyu ze wschodniej Afryki zjada mniej niż 1/i tej ilości, podczas gdy Eskimos przeciętnie 2 razy tyle co Brytyjczyk. Nadmiar tłuszczu nie zawsze jest korzystny: zbyt wielkie spożycie tłuszczu przy niedostatecznej ilości węglowodanów w diecie może prowadzić do ketozy, niebezpiecznego stanu, będącego pewnego rodzaju wewnętrznym zatruciem. Według powszechnej opinii wysokie spożycie węglowodanów ma duży wpływ na utrzymanie obfitych zapasów tłuszczu i mimo to konieczne jest spożywanie przynajmniej niewielkiej ilości tłusz- czów, zwłaszcza zawierających tak zwane tłuszcze nienasycone. (Niezależnie od zapotrzebowania na tłuszcze, istnieje związane z nimi zapotrzebowanie na witaminy. Witaminy A, D i E występują obficie w tłuszczach zwierzęcych, mniej obficie w olejach roślinnych).

Read the rest of this entry »

Mutacje

Mutacje. Od czasu powstania życia Natura wyrzuca lub dodaje jakieś atomy tu i ówdzie. Podstawą życia jest stałość, ale podstawą ewolucji jest możliwość zmiany, dlatego też mutacje, jako główne mechanizmy pozwalające na zmiany, są pożądane. Są równocześnie najbardziej niepożądane, gdyż często zabijają lub szkodzą, wywołane przez nie zmiany są nieodwracalne, poza tym bardzo rzadkie.

Read the rest of this entry »

Oczy

Oczy nigdy nie pozostają w spoczynku, nie tylko ze względu na stałe niewielkie ruchy głowy, wywołujące bezustanne poprawki położenia oczu, oczy same skaczą dokoła i niespokojne drżenie jest dla nich charakterystyczne. Zakres ruchu wynosi tylko parę sekund luku, a nieprzerwana aktywność powoduje zmienność natężenia światła padającego na różne punkty siatkówki. Gdyby było możliwe ustalenie oka w jednej pozycji, prawdopodobnie doprowadziłoby to do zniesienia widzenia, ponieważ każdy fragment siatkówki otrzymywałby identyczną i doprowadzającą do zmęczenia podnietę.

Read the rest of this entry »

Całkowita ilość węglowodanów w ciele człowieka

Brytyjczycy jedzą węglowodany, tłuszcze i białka mniej więcej w proporcjach 4 : 1 : 1, co, biorąc pod uwagę dwukrotnie wyższą wartość energetyczną tłuszczu niż białka, czy węglowodanu, oznacza, że 55% brytyjskiej energii pochodzi z węglowodanów. Z powodu znacznie niższej ceny węglowodanów w porównaniu z tłuszczami i białkami wiele innych społeczeństw zjada proporcjonalnie jeszcze więcej cukrów i skrobi. Przeważnie zaleca się, aby węglowodany nie stanowiły więcej niż 66% zaopatrzenia energetycznego człowieka, lecz często dzieje się inaczej.

Read the rest of this entry »

Anglicy

-0, 6%, w r. 1960, śmiertelność niemowląt w 23,5% do 1,9%. Wy-padki, samobójstwa, choroba wrzodowa i wiele innych utrzymują się mniej więcej na jednakowym poziomie. Urodzenia nieżywe i śmiertelność niemowląt poniżej jednego roku życia spadają, jednak ich udział procentowy w ogólnej ilości zgonów może się zwiększać ze względu na zwiększający się przyrost naturalny.

Read the rest of this entry »

Mierzenie temperatury

W normalnych warunkach większość spośród nas nie ma „normalnej” temperatury. Małe dzieci mają wyższą, starsi ludzie niższą. Dorośli budząc się mają zazwyczaj temperaturę niższą od normalnej, kiedy kładą się spać, jest ona od normalnej wyższa. Kobiety po owulacji są o 0,5° cieplejsze. Dół pachowy jest o 0,5°C chłodniejszy niż usta i pachwina, u szczupłych ludzi różnica jest jeszcze większa. Odbytnica ma temperaturę wyższą prawie o 0,5°C. Pewien wydawca brytyjski powiedział kiedyś do żartujących z niego interesantów: „Mam gorączkę, mam 98,4°F, bo normalnie mam poniżej normy”. Podczas gdy „norma” w Wielkiej Brytanii wynosi 98,4°F, to w Stanach Zjednoczonych uważa się za normę 98,6°F, zaś w Europie 37°C, co stanowi nieco więcej niż norma angielska. Brytyjski Urząd Normy wyraził niedawno opinię, że najwyższy czas zapomnieć o 98,4°F, ponieważ razem z metrycznym systemem trzeba będzie przyjąć cieplejszą normę 37°C.

Read the rest of this entry »